Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026

Τεχνητη Νοημοσυνη(Documento)

 

Ένα μήνυμα στο X ήταν αρκετό ώστε να ανακινήσει έναν από τους αρχέγονους φόβους του ανθρώπινου είδους. Όταν, στις αρχές του μήνα, ο Τζέικομπ Κόξον, 27χρονος μαθηματικός και σύμβουλος της Anthropic ανακοίνωσε ότι παραιτείται διότι «βλέπει» πως το ΑΙ μπορεί να βάλει ταφόπλακα στην ανθρωπότητα, απλώθηκε πάνω από την υφήλιο ένα κύμα φόβου.

Μία αίσθηση που επικρατούσε επί δεκαετίες εν μέσω Ψυχρού Πολέμου και κορυφώθηκε όταν ΗΠΑ και ΕΣΣΔ έφτασαν τόσες φορές στο «παρά πέντε» μέχρι να πατήσουν το κουμπί. Εκφράστηκε μέσω της μυθοπλασίας με χιλιάδες χολιγουντιανές –και μη– παραγωγές να απεικονίζουν μία ντουζίνα τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι θα εξαφανιστούν: είτε σταδιακά, είτε μονομιάς.

Ο «μπαμπούλας» του ΑΙ δεν μοιάζει με εκείνον που έτρεμαν οι ανυπότακτοι Γαλάτες του Γκοσινί. Δεν πρόκειται να «πέσει» ο «ουρανός» στα κεφάλια μας: αντίθετα, αυτοί που προειδοποιούν για την τεχνητή νοημοσύνη μιλούν για ταχύτατες μεν, αλλά εξελίξεις δομημένες με ακρίβεια… προγραμματισμού.

«Τζογάρουν» και… χακάρουν

Στο περίφημο tweet, o Κόξον κατήγγειλε ότι οι OpenAΙ και η Anthropic «τζογάρουν» με τις ζωές μας. Ως μέλος –για μία πενταετία– της ομάδας ερευνητών της δεύτερης, δεν στράφηκε άμεσα απέναντι στην Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά στον τρόπο με τον οποίον τη διαχειρίζονται (;) οι εταιρείες.

Πριν από την ανάρτηση-σταθμό, καταγράφηκε πλήθος γεγονότων που έδειξε ότι ο πραγματικός έλεγχος του ανθρώπινου παράγοντα πάνω στις εξελιγμένες μορφές του ΑΙ ίσως είναι μικρότερος από όσο διατείνονται. Οι λεγόμενοι AI Agents (bots) που δημιουργούνται «εργαστηριακά» εν είδει δοκιμών, φαίνεται ότι αποκτούν άμεσα «βούληση» και θέτουν σε εφαρμογή σχέδια που μοιάζουν με επεισόδιο του Mr Robot.

«Κλωνοποιούνται» και σβήνουν τα ίχνη τους. Επιχειρούν να παραβιάσουν πρωτόκολλα ασφαλείας  των εταιρειών που τα ενεργοποιούν, ακόμα και της ισπανικής Αρχής Προστασίας Δεδομένων. Άλλα δημιουργούν fake πηγές για να στηρίξουν τα «αντεπιχειρήματά τους», ενώ υπήρξαν και αναφορές για επιχείρηση αλλοίωσης στρατιωτικών στόχων. Όλα τα παραπάνω καταγράφηκαν και γνωστοποιήθηκαν από τις ίδιες τις εταιρείες μαζί με την ανησυχητική διαπίστωση ότι στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, οι διαχειριστές κατάλαβαν τι συνέβη ή τι πήγε να συμβεί εκ των υστέρων.

Ποιος θα πάρει την ευθύνη;

Συνήθως, η ανάγνωση οποιασδήποτε νέας πληροφορίας σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη συνοδεύεται από τα εξής ονόματα: ChatGPT, Open AI, Deep Mind, Anthropic, Σαμ Όλτμαν, Ντάριο Αμοντέι και φυσικά Ίλον Μασκ. «Λέξεις της καρτέλας» που οριοθετούν στα εργαστήρια και στους servers ποιων «τρέχουν» τα πρότζεκτ που –κατά Κόξον και πολλών άλλων– απειλούν να σβήσουν την ανθρωπότητα. Χώρια που πίσω από αυτά στηρίζεται ένα ολόκληρο δίκτυο με data centers που «τραβάνε» αλόγιστα φυσικούς πόρους.

Οδεύοντας σιγά σιγά προς το τέλος της δεκαετίας του ’20, η χρήση, η ανάπτυξη και ο έλεγχος της ΑΙ έχει προ πολλού πάψει να θεωρείται προνόμιο μίας χούφτας «πιονιέρων» του προγραμματισμού. Εκείνοι διαθέτουν «άπλετο» χρόνο στο να στήνουν διαδικτυακά ή μη debates σχετικά με τους κανόνες ηθικής, τις προκλήσεις και το μέλλον, όμως το πρώτο –όπως αποδεικνύεται– μέλημά τους, είναι να εξασφαλίσουν μία «ομπρέλα προστασίας».

Το δικό τους «firewall» δεν περνά μέσα από κάποια γλώσσα προγραμματισμού, αλλά μέσω κρατικών παρεμβάσεων.  Όχι γιατί θεωρούν πως τα όποια προβλήματα θα λυθούν πολιτικά, αλλά επειδή αυξάνεται η κοινωνική πίεση για λήψη μέτρων ικανών να αποτρέψουν τα χειρότερα. Και εκεί, το «μπαλάκι» πάει αυτόματα προς τη γραφειοκρατία.

Αρχικά, ούτε ο Τραμπ φαινόταν «ψημένος» στο να πραγματοποιήσει το «αίτημα» 8/10 ψηφοφόρων των Δημοκρατικών και 7/10 των Ρεπουμπλικανών για δημιουργία Ομοσπονδιακής Αρχής Ελέγχου του ΑΙ. Μάλιστα, είχε δηλώσει με το γνωστό του ύφος πως «το ΑΙ χρειάζεται έναν έξυπνο πρόεδρο», υπονοώντας τον εαυτό του.  Όμως, επειδή πρώτη φορά ξανασυμβαίνει στην εποχή Τραμπ, οι «εξυπνάδες» αντικαταστάθηκαν με εξαγγελίες για δημιουργία «AI Force», αλλά και η προσέγγιση της Κίνας με την Τεχνητή Νοημοσύνη ψηλά στην ατζέντα των συνομιλιών.

Μέχρι τέλους

Καταλαβαίνει κανείς πως ενώ η συζήτηση άνοιξε με «εσχατολογικούς» όρους, καταλήγει στο αδιέξοδο που φέρνει η ερώτηση σχετικά με το: ποιος ή ποιοι θα κάνουν κουμάντο. Ανταγωνισμοί μεταξύ εταιρειών, με την Anthropic να κατηγορεί την Open AI ότι «δεν λαμβάνει υπόψη τους κανόνες ηθικής», τον Τραμπ να κατηγορεί την Κίνα –γενικά και ειδικά– προτού συνομιλήσει μαζί της, την ώρα που η Ευρώπη προσπαθεί να βγάλει άκρη.

«Πρέπει να αποκτήσουμε τη δική μας ΑΙ και να μην εξαρτώμαστε από τις ΗΠΑ», είπε ορθά κοφτά η Κριστίν Λαγκάρντ, δείχνοντας τον δρόμο. Χώρες όπως η Γαλλία, η Δανία, η Πολωνία και η Τσεχία έχουν δεσμευτεί να διαθέσουν εκατομμύρια ευρώ για δημιουργία «υπερεργοστασίων», μήπως καταφέρουν να κόψουν ένα μικρό κομμάτι από την πίτα των κερδών που μέχρι στιγμής πηγαίνει συστημένα προς τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου