Τετάρτη 13 Απριλίου 2022

για το επιουσιο χαμογελο

 Από το πρωι κατι με πνιγει , κατι με πνιγει…εεε να μην τα πολυλογω,τελικα ειχα βαλει την μπλουζα αναποδα

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

-παω φουρνο,θες κατι;

-θα πας στα σαντουιτς και το πιο μεγαλο που θα δεις και θα πεις ΑΥΤΟ ΑΠΟΚΛΕΙΕΤΑΙ ΝΑ ΤΟ ΤΡΩΕΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ,θα μού παρεις δυο

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Όταν ο Χαρος ερθει στο τσακιρ-κεφι πεταει και καμμια μ@λακια,όπως «να πεθανει ο Τσακ Νορις» και τετοια…

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

-τρως ντοματες;

-τρωω…αλλά συνηθως σκυβω και τις αποφευγω

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

-γιατρε μου,τι εχει το παιδι μας; Μας απειλει συνεχεια με μια καραμπινα!

-μην ανησυχειτε κυρια μου…μια απλη γκανγκστερντερίτιδα είναι !

 ,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Εβαλα στο Γκουγκλ «προορισμοι για διακοπες φετος το καλοκαιρι» και μού εβγαλε μια μουτζα…….λεω μαλλον μού προτεινει να παω Πελοποννησο

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Εψαχνα στο σκοταδι το κινητο μου με το φακο του κινητου μου….εσεις όλα καλα;

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Η ζυγαρια σημερα μού το δηλωσε:

- ή αρχιζεις διαιτα ή θα ζητησω βαρεα και ανθυγιεινα

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Μου ήρθε ο λογαριασμός της ΔΕΗ

Τι διάολο σε μένα.. την πούλησαν;

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Τρελαινομαι να ψωνιζω από το ιντερνετ….βαζω απ`όλα στο καροτσακι,βλεπω μετα το συνολο ,γελαω και κλεινω το site

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

-Πως πάει η fake δημοσιογραφία?
-Τέλεια..
-Άντε και εις σανότερα!!

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Σημερα είναι Πεμπτη.Κοινοποιησε το σε 7 φιλους και σε 7 μερες θα είναι παλι Πεμπτη.Ενας αγνοησε αυτό το μηνυμα και μεσα σε 24 ωρες τού προεκυψε Παρασκευη!

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

-εισαι για ένα one-night stand;

-μα,σε παρακαλω,εγω ειμαι ατομο με αρχες!

-τι αρχες;

-αρχες του μηνα,κανονισε το!


Anne-Laure Bonnel 13/4

https://www.youtube.com/watch?v=zTACxbfaDXk 

Δευτέρα 11 Απριλίου 2022

για το επιουσιο χαμογελο

 

-Γιατί έχεις χανζαπλαστ στο εξώφυλλο του βιβλίου Ιστορίας;

-Είναι μια πονεμένη ιστορία

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Σκάι: "Συνδεόμαστε με τον ανταποκριτή μας στο Λονδίνο.. Θανάση, πες μας πώς είναι τα πράγματα στο Λονδίνο;"

-Things

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Ο άλλος σταμάτησε σε πορτοκαλί φανάρι και μαζευτήκαμε όλοι γύρω από το αμάξι να δούμε αν λιποθύμησε

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Αν τα ελάφια ζευγάρωναν με τράγους, το αποτέλεσμα θα ήταν τραγελαφικό

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Ήταν ένας πελαργός και τον προσπέρασε ένας πελαγρήγορος.....

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Λέω στον χασάπη "είναι σίγουρα ελληνικό το αρνί;"

" Όπως σε βλέπω και με βλέπεις" μου λέει

Εν τω μεταξύ, αυτά από τηλεφώνου.....

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Έπεσα απ' τ' άλογο.......δεν το ιππολόγισα

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Ο κορωνοϊός είναι σαν το κέρατο..

Μπορεί να το έχεις και να μη το ξέρεις

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Όταν κάνει αταξίες ένας μικρός κάστορας, η μάνα του του λέει "δε θα φας ξύλο"

............................................................................................................................

-Θα πάμε στο πάρτυ;

-Εγω θέλω, αλλά η δικιά μου με απειλεί ότι αν πάω θα μου ρίξει μπουνιά!

-Καλά, εγώ πάω και αν σου την βαρέσει έλα

........................................................................................................................................

Θιβετιανός ηγέτης που αν μάθει ένα μυστικό το κάνει βούκινο:

Διαλαλάι Λάμα

...................................................................................................................................

Πρωταθλητές του σεξ, σύμφωνα με την Bild, οι Έλληνες..

Είναι που, πάνω από 10 χρόνια, όπου μας βρουν μας πηδάνε

.............................................................................................................................

Όταν έχεις πονοκέφαλο το κατάλληλο φάρμακο είναι η παρακεταμόλη...

Για εξαιρετικές περιπτώσεις είναι.. το παρατατεμόλοι!

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

-πες μου,ποιον ηθοποιο παραδεχεσαι;

-τον Μπεζο!

-καλα,όταν τελειωσεις πες μου

Κυριακή 10 Απριλίου 2022

Kωστας Βαξεβανης 10/4

 Μια κινεζική παροιμία λέει: «Αν έχεις την υπομονή να περιμένεις στην όχθη του ποταμού, θα δεις το πτώμα του εχθρού σου να περνά». Γι’ αυτούς που προσδιορίζονται ως εχθροί μου, πιστέψτε με, δεν έχω καμιά τακτική ή προσμονή εκδίκησης. Διαθέτοντας όμως μεγάλη υπομονή, έχω δει τη σκληρή κινεζική παροιμία αρκετές φορές να επιβεβαιώνεται, μετρώντας κουφάρια που παρασέρνει η ορμή των εξελίξεων.

Όταν ασκήθηκε εναντίον μου η δίωξη (για κακουργήματα, παρακαλώ), την οποία υπαγόρευσε η εμμονική και επικίνδυνη ομάδα που έχει αλώσει από τη δημοσιογραφία και την πολιτική έως τη Δικαιοσύνη, είχα πει στην πρώτη μου δήλωση ότι η δίωξη εναντίον μου μου δίνει το δικαίωμα, με απελευθερώνει να χρησιμοποιήσω κάθε μέσο για να αποδείξω την αθωότητά μου και υποσχέθηκα εκπλήξεις. Η υπεράσπιση της αθωότητάς μου εκ των πραγμάτων συμπεριλάμβανε δύο πράγματα: να καταδείξω ότι το κατηγορητήριο είναι στημένο και αστήρικτο νομικά και να δείξω τι έχει συμβεί στην υπόθεση της Novartis. Να ξανανοίξω δηλαδή την υπόθεση του σκανδάλου. Αυτό το δεύτερο δεν ήταν ρομαντική πίστη στην ικανότητα που έχει η έρευνα χρόνων, αλλά η δυνατότητα που είχα να χρησιμοποιήσω στοιχεία που έως τότε δεν μπορούσα.

Το Documento είχε ξεκινήσει να κάνει αποκαλύψεις για τη Novartis από τον Ιανουάριο του 2017. Στο φύλλο 8 (8 Ιανουαρίου 2017) το πρώτο θέμα της εφημερίδας ήταν «Πρώην πρωθυπουργός στο Novartis-gate». Στο επόμενο φύλλο (15 Ιανουαρίου 2017) αποκαλύψαμε την εμπλοκή του Δημήτρη Αβραμόπουλου με τη Novartis με ρεπορτάζ για τον μοριακό έλεγχο του αίματος και τα εμβόλια (της Novartis, φυσικά) για τον Η1Ν1. Στις 17 Μαρτίου το Documento γράφει για τον Αδωνη Γεωργιάδη και τη Novartis, ενώ δίνουμε στη δημοσιότητα και εσωτερικά βίντεο της φαρμακευτικής με τον Νίκο Ευαγγελάτο να κάνει τον κονφερασιέ σε εκδήλωσή της και τον Κωνσταντίνο Φρουζή να μιλάει για τις καλές σχέσεις με τον νυν αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Παναγιώτη Πικραμμένο.

Η εφημερίδα με την ερευνητική της ομάδα έχει έγκυρες και αδιαμφισβήτητες πληροφορίες από τότε. Μόνο που στην Εισαγγελία Διαφθοράς δεν βρισκόταν η κατηγορούμενη Ελένη Τουλουπάκη αλλά η Ελένη Ράικου. Ποιος μας έδινε τις πληροφορίες; Μήπως η Ράικου; Μα τότε γιατί δεν είναι κατηγορούμενη σήμερα γι’ αυτό, όπως η Τουλουπάκη και οι συνάδελφοί της που είναι και αυτοί κατηγορούμενοι;

Ποιες ήταν οι πηγές του Documento; Αυτοί που πάντα είναι πιθανόν να είναι πηγές δημοσιογράφων. Ηταν ίσως πρώην και νυν συνεργάτες της Novartis, μάρτυρες, προστατευόμενοι μάρτυρες σε Ελλάδα και ΗΠΑ, υπηρεσιακοί παράγοντες σε κάθε πόστο και, γιατί όχι, χειριστές φωτοτυπικών μηχανημάτων στα οποία βγαίνουν φωτοτυπίες με χρήσιμα έγγραφα. Ο δημοσιογράφος έχει δικαίωμα να έχει πηγές από όπου θέλει. Η δε πληροφορία που μεταδίδει κάθε δημοσιογράφος έχει κριτήριο την αλήθεια και όχι τις προθέσεις της πηγής ή του δημοσιογράφου. Θυμίζω ότι η Ελβετίδα δημοσιογράφος Μαρία Ροσέλι, η οποία έκανε το καταπληκτικό ντοκιμαντέρ «Η στρατηγική» με θέμα τη Novartis, είχε συνεντεύξεις με προστατευόμενους μάρτυρες. Δηλαδή κάποιοι από τους προστατευόμενους μάρτυρες είχαν επιλέξει να μιλήσουν σε δημοσιογράφους. Για την ανακρίτρια όμως στην Ελλάδα οι πηγές ήταν αναπόδεικτα οι εισαγγελείς. Και ναι μεν αν αυτοί μιλούσαν σε δημοσιογράφους είχαν υπηρεσιακή ευθύνη, από πού και ως πού όμως έχει ευθύνη ο δημοσιογράφους που ερευνά και πληροφορεί το κοινό;

Εδώ και μέρες έχω αποκαλύψει μία από τις πηγές μου, που ήταν ο πρώην σύμβουλος υπουργών Υγείας αλλά και της Novartis και πρώην προστατευόμενος μάρτυρας Νίκος Μανιαδάκης. Πάνω από δύο χρόνια μας έδινε χρήσιμες για το δημόσιο συμφέρον πληροφορίες και εμείς τον προστατεύαμε μέσα από το δημοσιογραφικό απόρρητο. Κάποια στιγμή ο Μανιαδάκης αφού  εκβιάστηκε –όπως υποστήριξε ο ίδιος–, πέρασε στην απέναντι πλευρά και στήριξε το αφήγημα του Μητσοτάκη και του ΚΙΝΑΛ για σκευωρία της Novartis. Κατέθεσε ότι οι εισαγγελείς της έρευνας του ζητούσαν να ενοχοποιήσει πολιτικά πρόσωπα και κατονόμασε κι εμένα ως αυτόν που τον πίεζε δήθεν με δημοσιεύματα. Αλλά, όπως λέει η άλλη παροιμία, η ελληνική, εκτός από τον κλέφτη, η όποια υπέρτατη δύναμη αγαπά και τον νοικοκύρη.

Τον Απρίλιο του 2018 ο Μανιαδάκης με ενημέρωσε ότι εκβιάζεται και απειλείται από πολιτικά πρόσωπα που έχουν καταλάβει ή γνωρίζουν ότι είναι προστατευόμενος μάρτυρας. Συναντηθήκαμε (μια από τις πολλές φορές) την Πρωτομαγιά του 2018 και μου αποκάλυψε ότι τον εκβιάζει ο Στουρνάρας και τον απειλεί ότι όταν έρθει η ΝΔ στην εξουσία θα τον εξοντώσει (άλλη λέξη χρησιμοποίησε, βέβαια), όπως και τους εισαγγελείς. Ο Μανιαδάκης επέμενε ότι αυτό ήταν σχέδιο των Στουρνάρα, Βενιζέλου και Σαμαρά. 

Επέλεξα , είτε από ένστικτο είτε επειδή καταλάβαινα ότι κάτι πολύ κακό εξελίσσεται (με είχε ο ίδιος προϊδεάσει), να καταγράψω τη συζήτηση για λόγους δικής μου ασφάλειας. Ηταν η τρίτη φορά στην καριέρα μου. Η πρώτη ήταν στην Αλβανία το 1990 όταν εμφανίστηκα ως έμπορος ναρκωτικών και η άλλη όταν κατέγραψα κυβερνητικό στέλεχος της ΝΔ να ομολογεί ότι έστηνε εταιρείες για εμπόρους ναρκωτικών.

Η συζήτηση με τον Μανιαδάκη ήταν συγκλονιστική. Του πρότεινα να πάει στον εισαγγελέα και να καταγγείλει όσα είχαν γίνει ή ακόμη να ενημερωθούν και η πολιτική ηγεσία και ο πρωθυπουργός, αφού ήταν ολοφάνερο ότι εξελισσόταν μια συνωμοσία όχι μόνο συγκάλυψης του σκανδάλου αλλά και εξόντωσης των ανθρώπων που το ερευνούσαν.

Λίγο μετά, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 2019, ο Μανιαδάκης συνελήφθη προσπαθώντας να διαφύγει στο εξωτερικό και φάνηκε ότι είχε περάσει στην αντίθετη πλευρά. Κατηγόρησε ψευδώς τους εισαγγελείς κι εμένα και τελικώς επιβεβαιώθηκαν όσα έλεγε στην καταγεγραμμένη μας κουβέντα ότι θα συμβούν.

Επί τέσσερα χρόνια έχω στα χέρια μου τα στοιχεία (συνομιλίες, μηνύματα, εικονομηνύματα) που αποδεικνύουν ότι μεθοδεύτηκε η πιο αντιδημοκρατική κατασκευή στην Ελληνική Δημοκρατία. Επί τέσσερα χρόνια μπορούσα να ανατρέψω με αυτά τα στοιχεία την κατάσταση, αλλά έθετα τον εαυτό μου στην ομηρία του ηθικού και ουσιαστικού για μένα κανόνα του δημοσιογραφικού απορρήτου. Προστάτευα την πηγή μου ακόμη και αν ήταν «ένας διεφθαρμένος σύμβουλος υπουργών», όπως έχει αποκαλέσει τον Μανιαδάκη ο πρώην υπουργός Μάριος Σαλμάς.

Η δίωξη εναντίον μου, η υπέρμετρη προσπάθεια να με εξοντώσουν και με νομικές κατασκευές, μου έδωσε το δικαίωμα να αποκαλύψω, και μάλιστα νόμιμα, τη συνωμοσία. Δεν ξέρω αν έκανα καλά που περίμενα τόσα χρόνια. 

Βίωσα μεγάλα διλήμματα και εσωτερική πάλη βλέποντας αυτούς που κατά τη γνώμη μου έπρεπε να είναι στη φυλακή να μεθοδεύουν την εξόντωση άλλων ανθρώπων αλλά και τη δική μου. Παρακολουθούσα να ξεδιπλώνονται τηλεοπτικά η βρομιά και το ψέμα με τη συνέργεια των υποτακτικών του επαγγέλματός μου και δεν ήξερα τι να κάνω. Αρκετές φορές έλεγα ότι πρέπει να πάρω το ρίσκο, όπως έκανα με τη λίστα Λαγκάρντ, και να δημοσιοποιήσω τα στοιχεία, αλλά από την άλλη, εκτός από τους ηθικούς φραγμούς, υπήρχε και η εκτίμηση ότι θα έπεφταν πάλι να με φάνε και να με συκοφαντήσουν στήνοντας για μια ακόμη φορά διώξεις για παράνομο υλικό και άλλα που ξέρουν να κατασκευάζουν.

Η ζωή όμως δίνει λύσεις. Τη λύση την έδωσαν οι ίδιοι. Με δίωξαν και αντί να με συρρικνώσουν απελευθέρωσαν τη δίνη. Ταυτόχρονα δημιούργησαν και τους νομικούς όρους ώστε να ξανανοίξει δικαστικά η υπόθεση Novartis. Ενώ έβλεπαν τον εαυτό τους στον καθρέφτη να προβάρει λόγους καταδίκης μου, βλέπουν πάλι στο βάθος την πιθανότητα να πληρώσουν. Και τώρα δεν θα είναι μόνο για το σκάνδαλο Novartis, αλλά και για τη συνωμοσία τους εναντίον ανθρώπων. Αν τα πτώματα αρχίσουν να κατεβαίνουν τον ποταμό, θα είναι γιατί αυτοπυροβολήθηκαν. Εκ των πραγμάτων θα είμαι θεατής.

Νικηφορος Αγγελοπουλος 29/1/22

 ΑΝΑΤΕΛΛΕΙ Η ΜΕΤΑ-ΠΑΝΔΗΜΙΚΗ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ

Καθώς εισέρχεται στον τρίτο φρικτό της χρόνο η πανδημία COVID-19 συνεχίζει να είναι σε πλήρη ανάπτυξη και εξέλιξη. Ο κορωνοϊός δεν παύει να διαψεύδει προβλέψεις και να ακυρώνει στρατηγικές. Η περάτωση του δράματος βρίσκεται ακόμη σε ένα αβέβαιο και θολό βάθος παρά τα κάποια αισιόδοξα σημάδια. Όμως η νέα μετα-πανδημική πραγματικότητα αν και δεν έχει διαμορφωθεί πλήρως δίνει κοινωνικά χαρακτηριστικά, που αποκρυσταλλώνονται σταδιακά.
Ήταν γνωστό από τις αρχές του 21ου αιώνα ότι οι ιογενείς πανδημίες θα αποτελέσουν τις μεγαλύτερες απειλές που κατά κύματα θα αντιμετωπίζει στο μέλλον η ανθρωπότητα, αφού οι καθοριστικές προϋποθέσεις για την εξάπλωση τους έχουν πλέον εγκατασταθεί ανεπιστρεπτί και λειτουργούν ως θερμοκήπια και εκκολαπτήρια: Η Μεγάπολη, με πληθυσμό άνω των 10 εκατ. κατοίκων με το γειτονικό της αεροδρόμιο, 20 εκατ. αφίξεων ετησίως. Αυτή την εποχή σχεδόν 20 μεγα-πόλεις υπάρχουν διασκορπισμένες στον πλανήτη. Ένας παγκοσμιοποιημένος πλανήτης στα επίπεδα εμπορίου, τουρισμού, πολιτισμού και άλλων συναλλαγών, με ιλιγγιώδεις ταχύτητες στις φυσικές επικοινωνίες και τις προσωπικές επαφές. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, μια ιογενής μολυσματική νόσος δύναται να διασπαρεί στις μεγα-πόλεις σε 24-48 ώρες και από εκεί να απλωθεί παντού σε λίγες ημέρες ή το πολύ εβδομάδες.
Οι διαπιστώσεις και τα διδάγματα σε παγκόσμιο επίπεδο γύρω από την πανδημία είναι ευρείες και ποικίλες, σε θέματα περίθαλψης, υγειονομικών πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών προοπτικών. Είναι ακόμη ρευστές, καθώς η επιδημική κατάσταση εξελίσσεται μέσω μεταλλάξεων του ιού και ανατροπών στις στρατηγικές αντιμετώπισης του. Η COVID-19 ανέδειξε στρεβλώσεις στην διοίκηση και χρηματοδότηση του υγειονομικού τομέα, ανεπάρκειες στην χρήση των πόρων, ταξικές διαιρέσεις, οικονομική ανισότητα, εργασιακή ανασφάλεια, κοινωνικές αδικίες στην πρόσβαση των υπηρεσιών υγείας και κυρίως την βαθειά εξουθένωση του υγειονομικού προσωπικού και του Εθνικού Συστήματος Υγείας κάθε χώρας. Η COVID-19 απλώθηκε σαν πυρκαγιά αφού η διεθνής συνεργασία και οργάνωση της δημόσιας υγείας είχαν μεγάλες ανεπάρκειες με χαρακτηριστική ανετοιμότητα και κακοδιαχείριση από ηγέτιδες χώρες του πλανήτη, κυρίως Κίνα, ΗΠΑ, Βρετανία για διαφορετικούς λόγους η κάθε μια. Οι αιτίες της τεράστιας υγειονομικής καταστροφής που προκλήθηκε και συνεχίζει να προκαλείται, ίσως θα εκτιμηθούν αργότερα εφόσον υπάρξουν ικανοί και γενναίοι ερευνητές και δημοσιογράφοι που θα αψηφήσουν τα εμπόδια στην έρευνα πού ήδη εγείρονται προσεκτικά. Σε διεθνές επίπεδο η επιδημία έφερε στην επιφάνεια και όξυνε το νέο ψυχροπολεμικό κλίμα, μέσα σε μια ατμόσφαιρα γεωπολιτικής αβεβαιότητας και διεθνούς ανισορροπίας. Εγκαινίασε μια ταραχώδη περίοδο αποσταθεροποίησης και αυταρχισμού. Εντατικοποίησε τον προστατευτισμό και την εσωστρέφεια. Διαδικασίες από-παγκοσμιοποίησης βρίσκονται σε ανάπτυξη. Κρίσιμοι θεσμοί όπως το G7 και G20 δεν λειτουργούν. Συμπτώματα επιδείνωσης των ανισοτήτων μεταξύ πλουσίων και φτωχών χωρών είναι σε εξέλιξη.
Σοβαρές ανατροπές στην οικονομία, στις κοινωνικές σχέσεις, στις εργασιακές συνθήκες διαμορφώνονται. Νεκρώθηκαν ολόκληροι τομείς της οικονομίας και προκλήθηκε αφανισμός χιλιάδων μικρών επιχειρήσεων. Οι επιχειρήσεις-κολοσσοί ωστόσο, διογκώνονται και η συγκέντρωση κεφαλαίου επιτελείται με ακόμη μεγαλύτερη ταχύτητα. Μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες μετά την πρωτοφανή θριαμβευτική τους κερδοφορία, θα αποκτήσουν τεράστια οικονομική και πολιτική δύναμη. Θα αναβαθμιστούν οι δυνατότητες τους για συμπεριφορές κρατικής υπόστασης. Θα γίνουν κράτη ικανά να στρέψουν προς τις κατευθύνσεις που επιθυμούν κυβερνήσεις και τις αδέσποτες πλατιές πληθυσμιακές μάζες. Θα δημιουργήσουν μια δική τους, κυρίαρχη ιδεολογία και προπαγάνδα με κολοσσιαίες δυνατότητες μαζικής χειραγώγησης.
Στην εκπαίδευση και γενικότερα στην κουλτούρα και τον πολιτισμό εκμηδενίσθηκε η καλλιέργεια του ομαδικού πνεύματος. Θέατρα, κινηματογράφοι, μουσεία συρρικνώθηκαν. Πανηγύρια και γιορτές εξαφανίσθηκαν. Αυξήθηκε ωστόσο η ανάγνωση βιβλίων, περιοδικών και η κακής ποιότητας συνδρομητική τηλεόραση. Βιβλία ευεξίας, αυτοβοήθειας και αυτοβελτίωσης, φιλοσοφίες θετικής σκέψης, με βλακώδεις και υπερφίαλους τίτλους πουλάνε κατά εκατομμύρια παγκοσμίως. Δεν αποτελεί έκπληξη που τα ΜΜΕ εμπορεύτηκαν στο έπακρον τον φόβο και καλλιέργησαν με μαεστρία τα ζιζάνια του διχασμού, με τεχνητό θόρυβο, οργανωμένη δυσφήμιση, χλευασμό και εμπάθεια όπως έκαναν πάντα. Η χρησιμοποίηση διανοουμένων ή επιστημόνων σε κάποια προγράμματα τους, εξασφαλίζει άλλοθι για να δίδεται ένας τόνος ποιότητας, εγκυρότητας και ποικιλίας. Από την άλλη μεριά τονώνεται ο ναρκισσισμός αυτών των προσώπων, το πάθος και η δίψα τους για προβολή και κυρίως ικανοποιείται η επιθυμία τους να μετατρέπονται και οι ίδιοι σε διαφημιστικά προϊόντα. Οι επιστήμονες και διανοούμενοι που έχουν την ικανότητα να στρεβλώνουν την αλήθεια είναι πολύτιμοι συντελεστές, αρκεί να παραιτηθούν από την ελευθερία τους, την σοβαρότητα και την αξιοπρέπεια τους. Δεν σπανίζει αυτό το είδος.
Αποκτήθηκε σημαντική εμπειρία από την διαχείριση της κρίσης και συνεχίζει να συσσωρεύεται. Κυρίως του πόσο σημαντική είναι η άμεση κινητοποίηση και πόσο ακριβά πληρώνονται οι διακρατικές αποκρύψεις δεδομένων και καθυστερήσεις στη δράση. Η πανδημία έδειξε την αναμφισβήτητη στρατηγική σημασία της αναστήλωσης και άρτιας οργάνωσης των Εθνικών Συστημάτων Υγείας, την παραμονή τους εκτός των νόμων της αγοράς και την επιτακτική ανάγκη της αναδιαμόρφωσης των στόχων τους προς την κατεύθυνση της καταπολέμησης της ανισότητας στο δικαίωμα υγειονομικής περίθαλψης όλων ανεξαιρέτως των ασθενών.
Δεν κάνω κριτική της αποτελεσματικότητας των μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν για την αντιμετώπιση της κρίσης. Αυτή θα καταδειχτεί αργότερα μετά από καλά οργανωμένες ανεξάρτητες μελέτες. Ωστόσο, οι στρατηγικές κοινωνικής αποστασιοποίησης, εφαρμογής εκτεταμένων αυστηρών περιοριστικών μέτρων, η καλή υγιεινή και η οργάνωση εθνικού εμβολιασμού υπήρξε υποδειγματική σε μερικές χώρες. Δεν έχουμε ακόμη τους τελικούς δείκτες (πχ νεκροί ανα εκατομμύριο πληθυσμού σε σχέση με την οικονομική ύφεση κλπ.) αλλά φαίνεται ότι χώρες που οι πολίτες τους εμπιστεύονται την επιστήμη και δημοκρατικές ηγεσίες που χωρίς ψηφοθηρικές τάσεις βασίστηκαν στους ειδικούς επιστήμονες και στον συνεπή χειρισμό, ίσως τα κατάφεραν καλύτερα. Τα πολλαπλά lockdowns και οι καραντίνες αντιμετωπίστηκαν διαφορετικά, σε διαφορετικά μέρη του κόσμου. Εξαρτήθηκαν από τη σχέση του λαού με την κυβέρνηση, την πρόσβασή στην υγειονομική περίθαλψη και σε βασικές καθημερινές ανάγκες, όπως τρόφιμα και νερό.
Η πανδημία έδρασε και συνεχίζει να δρα σαν μηχανισμός πυροδότησης της καινοτομίας προκαλώντας ιλιγγιώδη πρόοδο της ιατρικής, των βιολογικών επιστημών και της φαρμακολογίας. Η τεράστια μετακίνηση του επιστημονικού δυναμικού στην κατεύθυνση της COVID-19 είναι χωρίς προηγούμενο στην ιστορία της επιστήμης.
Η ψηφιοποίηση εγκαθίσταται, θα ενταθεί και θα παραμείνει αν και θα χρειαστεί η επιβολή επανεκπαίδευσης σε μεγάλες καθυστερημένες πληθυσμιακές ομάδες. Τα ηλεκτρονικά δεδομένα (data) αποτελούν σήμερα το νέο ακριβοπληρωμένο αγαθό. Οι οικονομικές συναλλαγές, γίνονται πλαστικές (cashless society) περνάνε σιγά-σιγά στις online. Δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στη δομή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και περαιτέρω ψηφιοποίησης του Δημοσίου κάθε χώρας. Έχουν μπει σε τελική ευθεία τα πρότζεκτ της Κοινωνίας της Πληροφορίας, παροχή ψηφιακών υγειονομικών υπηρεσιών σε δυσπρόσιτες περιοχές και εξ αποστάσεως ακροαματική διαδικασία στα δικαστήρια.
Η τηλεργασία θα γίνει μονιμότερο φαινόμενο. Εχει βέβαια ο εργαζόμενος περισσότερο προσωπικό χρόνο και λιγότερα έξοδα για συγκοινωνίες αλλά περιορισμένες δυνατότητες για κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και αυξημένες πιθανότητες για αισθήματα μοναξιάς. Η τηλεργασία θα οδηγήσει στην εκκένωση μεγάλων κτιριακών συγκροτημάτων γραφείων στο κέντρο των πόλεων, ερήμωση και πτώση της αξίας τους. Η εργοδοσία (παρά το ότι κερδίζει από απελευθέρωση χώρου) αντιδρά στην τηλεργασία διότι δεν ανέχεται ο εργαζόμενος να αποκτά ευρύτερη αίσθηση της προσωπικής του ελευθερίας. Αυξάνεται ο αριθμός αυτών που στρέφονται προς επαγγέλματα αυτοαπασχόλησης.
Η τηλεκπαίδευση στα παιδιά του δημοτικού δεν είναι τόσο επωφελής, όσο η ζωντανή επαφή με το σχολείο, αλλά τα παιδιά γυμνασίου και λυκείου άρχισαν να συσχετίζουν την οθόνη όχι μόνο με διασκέδαση αλλά με την εκπαίδευση και την εκμάθηση γνώσεων, κάτι που μέχρι τώρα αφορούσε τις μεγαλύτερες ηλικίες. Πολλοί δάσκαλοι αισθάνονται αμηχανία όταν αντιλαμβάνονται ότι κοντά στην οθόνη του παιδιού, κάπου κρυφά, παρακολουθεί και ο γονέας! Η τηλεκπαίδευση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ήταν μια πραγματική καταστροφή!!
Η σημαντική μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, καθώς μειώθηκαν η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από πηγές άνθρακα και η κατανάλωση πετρελαίου, ως αποτέλεσμα των περιοριστικών μέτρων, ενδεχομένως θα συμβάλλει στη μείωση της νοσηρότητας και θνησιμότητας εκατοντάδων χιλιάδων.
ΣΕ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ η πανδημία, ρίχνοντας ένα τεράστιο πέπλο ψυχορύπανσης, άσκησε κολοσσιαία πίεση στην κοινωνία. Δημιούργησε ένα βαρύ ψυχολογικό κλίμα, μια παρανοϊκή ατμόσφαιρα γεμάτη δεισιδαιμονίες, καχυποψία και εχθροπάθεια, νοσοφοβικές αντιδράσεις, φαινόμενα μαζικής υστερίας, ρατσισμού και αποδιαπόμπευσης, πυροδότησε καταστροφικές συμπεριφορές στη διαπροσωπική ζωή. Αρκετοί, επιβαρύνθηκαν ψυχολογικά και σωματικά. Ένοιωσαν πλήξη, θυμό, άγχος, αβεβαιότητα, δυσφορία. Βίωσαν μοναξιά, απομακρύνθηκαν από σχέσεις. Περιόρισαν δραστηριότητες και ελευθερίες. Αλλοι έχασαν αγαπημένους ανθρώπους, τους κήδεψαν παράδοξα και πένθησαν βουβά. Αρκετοί νόσησαν. Πολλοί περισσότεροι φοβήθηκαν ότι θα νοσήσουν ή πανικόβλητοι νόμισαν ή πείστηκαν οτι νόσησαν (φαινόμενο nocebo) και επιβάρυναν επιπροσθέτως το σύστημα υγείας.
Οξύνθηκε η ατμόσφαιρα δυσανεξίας και τιμωρητικότητας. Εμφανίσθηκαν μερικές φρικτές αντιπαραθέσεις. Άτομα φανατισμένα από λογής λογής θρησκευτικές πίστεις και πολιτικές ιδεολογίες, εύθικτα, εκδικητικά, αγέλαστα, παραμονεύουν σε κάθε συζήτηση και επιπλήττουν απειλητικά τους διαφωνούντες με τις απόψεις τους. Κήνσορες ηθικολόγοι απονομιμοποιούν και απανθρωποποιούν, όποιον συμβαίνει να μην σκέφτεται όπως εκείνοι. Αυτό το φαινόμενο ενδημεί σε όλα τα μορφωτικο-κοινωνικά κλιμάκια, χαμηλά και υψηλά. Φανατικοί πολιτικοί, αλλοπρόσαλλοι και ημιπαράφρονες influencers, επηρμένοι διανοούμενοι, διαμορφωτές της κοινής γνώμης και πλήθη αδαών, αμαθών, ιδεοληπτικών και ιδιοτελών επιδείνωσαν το κλίμα.
Αυτό το χαμηλής κλίμακας ανθρωπολογικό είδος που έχει διαχρονική και μόνιμη υπόσταση στην ιστορία της ανθρώπινης κοινωνίας βγαίνει στην επιφάνεια όποτε υπάρχει ταλαιπωρία εθνών και σύγχυση για να κάνει τα πράγματα όσο χειρότερα μπορούν να γίνουν. Τα ανθρωπο-υποείδη αυτά και μεγάλη μόρφωση έχουν και ιδιαίτερη ευφυία. Λόγω της λαιμαργιώδους επιθυμίας τους για εξουσία και φήμη συχνά βρίσκονται σε υψηλά κοινωνικά επίπεδα και έτσι δηλητηριάζουν ευρύτερα.
ΑΠΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΣΚΟΠΙΑ, λίγα πράγματα είναι ακόμη γνωστά και τεκμηριωμένα. Στην ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή οι τελετουργίες καθαρμού αποκτήσανε κοινωνική νομιμότητα. Αυξήθηκαν οι εξαρτήσεις από αλκοόλ και ουσίες. Επανεμφανίσθηκαν με ορμή τα παραληρήματα συντέλειας του κόσμου και πολλοί συσσώρευσαν αγαθά στα σπίτια τους ενώ μερικοί σε πλούσιες χώρες ενεργοποίησαν τα bunker τους. Οι αυτοκτονίες στις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 5% το 2020. Ανάλογο είναι και το ποσοστό στο Ηνωμένο Βασίλειο. Μπορεί να φαίνεται παράδοξο, όμως είναι γνωστό παλαιόθεν ότι κατά τις μεγάλες κοινωνικές αναστατώσεις μειώνονται οι αυτοκτονίες αλλά αυξάνονται οι ανθρωποκτονίες. Πολλαπλασιάστηκαν τα περιστατικά της ενδοοικογενειακής βίας με θύματα κυρίως τις γυναίκες. Οι αγοραφοβικοί και κοινωνιοφοβικοί ανακουφίστηκαν από τα περιοριστικά μέτρα και μερικοί είδαν την καραντίνα με ευγνωμοσύνη. Βρήκαν εξαιρετικό καταφύγιο στην τηλεπικοινωνία. Αυξήθηκαν όλες οι μορφές του cybersex, εννοείται όχι μόνο στους φοβικούς! Η ασώματη σεξουαλικότητα (bodyless sexuality) έγινε επιδημία. Κορυφώθηκε η ηλεκτρονική παιγνιομανία και τα online καζίνα πολλαπλασιάστηκαν. Μια καινούργια εξάρτηση εμφανίσθηκε, αν και φαίνεται ότι ενδημούσε στη ΝΑ Ασία και Ιαπωνία. Η εξάρτηση από την μάσκα. Ανακαλύφθηκε πολύ γρήγορα από φοβικούς και ανασφαλείς, ότι η μάσκα λειτουργεί ως προστατευτική ασπίδα και διευκολύνει την διαπροσωπική ψυχοσυναλλαγή. Δεν την φορούν μόνο για προστασία από τον ιό. Και αν την συνοδεύουν με σκοτεινόχρωμα γυαλιά ακόμη καλύτερα. Η ηλεκτρονική ψυχοθεραπεία, με skype, teams, zoom κλπ. έχει ραγδαία εξάπλωση. Η θεραπευτική ψυχοσυναλλαγή των ασώματων κεφαλών αξίζει να μελετηθεί, ως προς την αξία της όποιας προσφοράς της.
Θα υπάρξει μια νέα οικουμενική υπευθυνότητα μετά την λήξη της πανδημίας και πως θα διαμορφωθεί; Θα υπάρξει δίψα για το καινούργιο, το συναρπαστικό, το περιπετειώδες; Οι παλιές καλές συνήθειες ανθρώπινης επαφής θα επανέλθουν; Πως οι κοινωνίες θα γίνουν ανθεκτικές στις επερχόμενες επιδημίες; Θα συρρικνωθούν οι πληθυσμοί των μεγα-πόλεων; Θα μπει πλαφόν στο δικαίωμα των αεροπορικών ταξιδιών; Θα υψωθούν τείχη στα σύνορα; Θα κυριαρχήσει οικονομικός εθνικισμός με τα διεθνή εργοστάσια να επανέρχονται στις πατρίδες τους; Τι και πόσο θα αλλάξουν καταναλωτικές συμπεριφορές, στρατηγικές διαφήμισης, δημόσιες σχέσεις, νέα κανάλια εκπαίδευσης, στρατηγικές αντιμετώπισης κοινωνικών κρίσεων και καταστροφών, τηλεόραση, μουσική, νέες αισθητικές;
Πολύ πιθανή είναι η εμφάνιση μιας επόμενης μεταδοτικότερης και φονικότερης ίωσης. Και όχι στο μακρινό μέλλον. Λένε οι ειδήμονες. Ωστόσο αν και μπορεί να είναι αναπόφευκτη, αυτή τη φορά θα βρει απέναντι της μια επιστημονική κοινότητα πολύ καλύτερα προετοιμασμένη από εκείνη της προ COVID19 περιόδου, αρκεί οι πολιτικές συνθήκες στον πλανήτη να έχουν εξελιχθεί και ωριμάσει έτσι ώστε να το επιτρέψουν.
(Από διαδικτυακή διάλεξη που έδωσα στο 9ο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Ψυχοφαρμακολογίας, Καστοριά 12/12/2021)