Η ερώτηση μας για τον κάθετο διάδρομο στη Βουλή:
Προς
τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
τον Υπουργό Εξωτερικών
Θέμα: Η συμμετοχή της ΔΕΠΑ Εμπορίας στην ATLANTIC SEE LNG TRADE, οι μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας αμερικανικού LNG και η διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος
Η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και η αξιοποίηση της γεωγραφικής της θέσης για τη μεταφορά φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη αποτελούν σημαντικούς εθνικούς και οικονομικούς στόχους. Εν τούτοις, η επίτευξή τους προϋποθέτει διαφάνεια στις συμβάσεις, τεκμηριωμένη αξιολόγηση του οικονομικού κινδύνου και διασφάλιση ότι οι σχετικές επιχειρηματικές αποφάσεις εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον.
Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις της AKTOR, η ATLANTIC SEE LNG TRADE Α.Ε., στην οποία συμμετέχει ο Όμιλος AKTOR με ποσοστό 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%, υπέγραψε στις 7 Νοεμβρίου 2025 μακροχρόνια συμφωνία αγοραπωλησίας LNG με την αμερικανική Venture Global, διάρκειας 20 ετών, με έναρξη την 1η Ιανουαρίου 2030. Η αρχική συμφωνία προέβλεπε ελάχιστη ποσότητα 0,5 εκατ. τόνων LNG ετησίως, με δυνατότητα αύξησης, ενώ στις 11 Ιουνίου 2026 ανακοινώθηκε η επέκταση της συμβατικής ποσότητας σε 1 εκ. τόνους ετησίως.
Παράλληλα, η Gastrade έχει ανακοινώσει ότι, ο τερματικός σταθμός LNG της Αλεξανδρούπολης διαθέτει μέγιστη δυναμικότητα αεριοποίησης 5,5 δις κυβικών μέτρων ετησίως και πως 14 εταιρείες είχαν δεσμεύσει σχεδόν το σύνολο της δυναμικότητάς του τουλάχιστον έως το 2030. Η αναλυτική κατανομή της δεσμευμένης δυναμικότητας ανά εταιρεία και έτος, καθώς επίσης οι συνολικοί οικονομικοί όροι των σχετικών συμβάσεων, δεν προκύπτουν από τις δημόσιες ανακοινώσεις που έχουν εξεταστεί.
Επειδή η ΔΕΠΑ Εμπορίας συμμετέχει με ποσοστό 40% στην ATLANTIC SEE LNG TRADE, οι όροι της σύμβασης προμήθειας, το κόστος χρηματοδότησης, οι δυνατότητες μεταπώλησης και οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις της εταιρείας, έχουν άμεση σημασία για την αξιολόγηση του επιχειρηματικού και δημόσιου συμφέροντος.
Επιφυλασσόμενοι τυχόν νομικών ή άλλων λαθών, ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:
(α) Ποια αρμόδια όργανα της ΔΕΠΑ Εμπορίας ενέκριναν τη συμμετοχή στην ATLANTIC SEE LNG TRADE και την αρχική σύμβαση με τη Venture Global, καθώς και την επέκτασή της τον Ιούνιο του 2026; Υπήρξε ανεξάρτητη οικονομική αξιολόγηση της σύμβασης και, εφόσον ναι, ποια ήταν τα βασικά συμπεράσματά της;
(β) Ποιοι είναι οι βασικοί οικονομικοί όροι της σύμβασης με τη Venture Global, ιδίως ως προς την τιμολόγηση του LNG, τον τρόπο σύνδεσης της τιμής με διεθνείς δείκτες, τα κόστη μεταφοράς και αεριοποίησης, τις ρήτρες αναπροσαρμογής και τις υποχρεώσεις παραλαβής ή πληρωμής ποσοτήτων ακόμη και όταν αυτές δεν απορροφώνται; Ποια είναι η συνολική εκτιμώμενη οικονομική δέσμευση σε βάθος εικοσαετίας;
(γ) Ποιες είναι οι δεσμευτικές υποχρεώσεις της ATLANTIC SEE LNG TRADE για τη διάθεση των ποσοτήτων LNG σε τρίτες αγορές; Ποιες συμβάσεις πώλησης έχουν υπογραφεί και ποιες από τις ανακοινωθείσες συμφωνίες αποτελούν δεσμευτικές συμβάσεις και ποιες μνημόνια κατανόησης ή δηλώσεις πρόθεσης; Πώς διασφαλίζεται ότι, οι τιμές πώλησης και οι λοιποί όροι θα καλύπτουν το συνολικό κόστος προμήθειας και διάθεσης;
(δ) Ποια είναι η ετήσια κατανομή της δεσμευμένης δυναμικότητας του τερματικού σταθμού LNG της Αλεξανδρούπολης ανά εταιρεία και ανά έτος, για όσα έτη υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία; Ποια δυναμικότητα παραμένει ελεύθερη ή διαθέσιμη για νέες κρατήσεις; Παρακαλείται να κατατεθούν οι σχετικοί πίνακες της Gastrade, με διάκριση μεταξύ δεσμευμένης, χρησιμοποιούμενης και διαθέσιμης δυναμικότητας.
(ε) Ποια δικαιώματα δυναμικότητας στον τερματικό σταθμό της Αλεξανδρούπολης και στις διασυνδετήριες υποδομές έχουν δεσμευθεί από τη ΔΕΠΑ Εμπορίας, την ATLANTIC SEE LNG TRADE και τη Venture Global, είτε άμεσα είτε μέσω άλλων συμβατικών σχημάτων; Πώς αποφεύγεται η διπλή καταμέτρηση κρατήσεων ή η σύγχυση μεταξύ συμβάσεων προμήθειας LNG και συμβάσεων χρήσης δυναμικότητας του τερματικού σταθμού;
(στ) Ποιο είναι το συνολικό κόστος μεταφοράς του φυσικού αερίου μέσω του λεγόμενου Κάθετου Διαδρόμου έως τις αγορές προορισμού, συμπεριλαμβανομένων των χρεώσεων των επιμέρους συστημάτων και των τυχόν πρόσθετων υπηρεσιών; Έχει αξιολογηθεί η ανταγωνιστικότητα του συνολικού κόστους, έναντι εναλλακτικών διαδρομών και προμηθευτών;
(ζ) Έχουν εξεταστεί οι συμβάσεις και οι σχετικές επιχειρηματικές αποφάσεις από τις αρμόδιες εθνικές ή ευρωπαϊκές αρχές ανταγωνισμού και εποπτείας, όπου απαιτείται; Έχει αξιολογηθεί ο κίνδυνος συγκέντρωσης δυναμικότητας ή δημιουργίας εμποδίων στην πρόσβαση τρίτων προμηθευτών στις υποδομές;
(η) Πραγματοποιήθηκαν επίσημες συναντήσεις ή ανταλλαγές επικοινωνιών μεταξύ κυβερνητικών αξιωματούχων, εκπροσώπων της ΔΕΠΑ Εμπορίας, της ATLANTIC SEE LNG TRADE, της Venture Global και εκπροσώπων της αμερικανικής κυβέρνησης, σχετικά με τη σύναψη ή την επέκταση της συμφωνίας; Εφόσον ναι, ποια ήταν τα θεσμικά αντικείμενα των επαφών και υπάρχουν σχετικά πρακτικά ή υπηρεσιακά έγγραφα;
(θ) Προτίθεται η κυβέρνηση να διασφαλίσει την κατάθεση στη Βουλή των διαθέσιμων συμβάσεων, των αποφάσεων έγκρισης και των σχετικών οικονομικών αξιολογήσεων, με εξαίρεση μόνο συγκεκριμένα στοιχεία που προστατεύονται νόμιμα ως εμπορικά απόρρητα; Σε κάθε περίπτωση, θα δοθούν στη δημοσιότητα οι βασικές οικονομικές δεσμεύσεις, οι κίνδυνοι για τη ΔΕΠΑ Εμπορίας και οι προβλέψεις για την απόδοση της συμμετοχής της;
(ι) Έχει σχέση με όλα αυτά η σχεδιαζόμενη μεταφορά της κρατικής συμμετοχής 34% του ΔΕΣΦΑ, στην ΔΕΠΑ;
