Ασπιδα του Αχιλλεα

 

∆ώσαµε κοµµάτι του αµυντικού πυρήνα της χώρας µας στο Ισραήλ µε τη συµφωνία για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ή πρόκειται για αντιπολιτευτική σπέκουλα, όπως αφήνεται να εννοηθεί από την κυβέρνηση;

Το Documento έδωσε τον λόγο στους ειδικούς, επιχειρώντας να απαντήσει στο κρίσιµο ερώτηµα. Μακριά από τις κυβερνητικές προκλητικές κινδυνολογίες τύπου Γιώργου Φλωρίδη, λαµβάνοντας υπόψη ότι η εποχή στην οποία άνοιξε αυτή η συζήτηση, µετά και τη συνέντευξη του διευθυντή του Οργανισµού Αντιπυραυλικής Αµυνας του ισραηλινού υπουργείου Αµυνας στην «Καθηµερινή», χαρακτηρίζεται από έντονη γεωπολιτική αστάθεια και ενώ µαίνονται τουλάχιστον δύο πόλεµοι.

 «Υπάρχει ζήτηµα»

Ο πρέσβης ε.τ. Βασίλης Μπορνόβας µιλώντας στο Documento σχολιάζει: «Κρίνοντας και από προηγούµενες απόπειρες αγοράς οπλικών συστηµάτων, βλέπω ότι υπάρχει ζήτηµα στο πώς κι αν θα δοθεί αυτός ο περίφηµος πηγαίος κώδικας».

Επιπλέον, ο Β. Μπορνόβας αναφέρει: «Κρίνοντας από τις αντιδράσεις, µετά και την ανακοίνωση του ισραηλινού υπουργείου, βλέπω ότι γίνεται µια προσπάθεια να διορθωθούν τα πράγµατα, τουλάχιστον λεκτικά. Να µην υπάρξει πολιτικό κόστος για την ελληνική κυβέρνηση. ∆εν γνωρίζω αν αυτά που ειπώθηκαν από ισραηλινής πλευράς αντιστοιχούν στην πραγµατικότητα. Εχω την εντύπωση ότι πολλοί λίγοι γνωρίζουν».

Αναφορικά µε την Τουρκία, ο Β. Μπορνόβας υπενθυµίζει πρωτίστως τους ιστορικούς δεσµούς Τουρκίας – Ισραήλ ήδη από το 1948, ενώ προσθέτει: «Πιστεύω ότι αυτό θα πρέπει να µας απασχολήσει, διότι είναι δύο χώρες µε εξαιρετικά ισχυρό στρατό» και πολυεπίπεδη διµερή συνεργασία. «Εποµένως, δεν είναι απλό αυτές οι σχέσεις µεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας να παραµείνουν στην παρούσα κατάσταση. Θα βρεθεί ένας τρόπος να επανασυνδεθούν, διότι αµφότερες παίζουν σηµαντικό πλέον γεωπολιτικό ρόλο στην περιοχή». 

«Στο µεταξύ» λέει ο Β. Μπορνόβας, «εµείς θα έχουµε αγοράσει ένα οπλικό σύστηµα το οποίο θα έχει κοστίσει πολλά χρήµατα, µε δεδοµένα τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας εντός του ΝΑΤΟ και το παρελθόν των σχέσεων αυτών δεν γνωρίζω αν και πώς θα χρησιµοποιηθεί. Κρίνοντας από την αγορά των F-35 πάντως και από τα εξοπλιστικά προγράµµατα, συνολικά, πιστεύω ότι ένα σηµαντικό τµήµα των ελληνικών εξοπλιστικών προγραµµάτων δεν αφορά την Τουρκία απαραίτητα». Για να διευκρινίσει: «Αφορά τη Ρωσία, η οποία αναδεικνύεται και πάλι ο σηµαντικός από βορρά κίνδυνος. Ο προσανατολισµός µας αυτός θέτει σε δευτερεύουσα θέση την Τουρκία».

Τέλος, ο Β. Μπορνόβας θυµίζει ότι «δεν µπορούµε να συζητάµε ζητήµατα αντιπαράθεσης όταν υπάρχει οικονοµική εξάρτηση από την Τουρκία». Για να καταλήξει µεταξύ άλλων: «Εάν δεν δηµιουργήσουµε ανάπτυξη στην Ελλάδα, δεν θα µπορέσουµε να αντιµετωπίσουµε την Τουρκία οικονοµικά. Οπως ξέρουµε, τα τρία τέσσερα νησιά του Αιγαίου αυτήν τη στιγµή ζουν χάρη στον τουρκικό τουρισµό».

«Κρατάνε τα κλειδιά»

Στρατιωτικές αναλύσεις αναφέρουν επιπλέον σχετικά µε την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ότι αποτελεί µια ενιαία αρχιτεκτονική αισθητήρων, αναχαιτιστών και διοίκησης – ελέγχου. Οι ίδιες αναλύσεις υποστηρίζουν ότι το κρίσιµο για την ελληνική επιχειρησιακή αυτονοµία είναι ο έλεγχος του εθνικού συστήµατος διοίκησης και ελέγχου. Του «εγκεφάλου», εξηγούν, που θα ενοποιεί τα επιµέρους συστήµατα. Μάλιστα, όπως διευκρίνισε το ισραηλινό υπουργείο Αµυνας, «ένας εξειδικευµένος ελληνικός πηγαίος κώδικας θα αναπτυχθεί µε ισραηλινή υποστήριξη».

Από την άλλη, αρµόδιες στρατιωτικές πηγές αναφέρουν στο Documento ότι η «κυβέρνηση κατάφερε να µας υποδουλώσει στη διπλωµατία του Ισραήλ». Επ’ αυτού υπογραµµίζουν πως τελικά ούτε οι ΗΠΑ πήραν το σύστηµα. «Αφενός γιατί δεν µπορούν να το ελέγξουν, αφετέρου διότι ούτε το Ισραήλ θα το δώσει ποτέ, αφού εκεί βρίσκεται όλη η αρχιτεκτονική της ασφάλειάς του και τυχόν παραβίαση θα γύµνωνε όλο το σύστηµα (δολώµατα). ∆εδοµένο ότι θα δώσουν το µοναδικό τµήµα ελέγχου (αν το έχει ζητήσει η ελληνική πλευρά) και όχι τον πηγαίο κώδικα. Θα δώσουν τη µετεξέλιξη του συστήµατος στις ελληνικές ανάγκες». Συµπεραίνουν ότι «αυτό πάντα είναι προβληµατικό διότι εξακολουθούν να κρατάνε τα κλειδιά (γι’ αυτό οι ΗΠΑ δεν το πήραν)».

«Πρόβληµα εξάρτησης»

Το Documento απευθύνθηκε και στον Κωνσταντίνο Γρίβα. Οπως λέει ο καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών, διευθυντής του τοµέα Θεωρίας και Ανάλυσης Πολέµου στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων: «Ενας από τους πολλούς ελέφαντες στο δωµάτιο που υπάρχουν στο ελληνικό σύστηµα άµυνας και ιδιαίτερα στους εξοπλισµούς είναι η εξάρτηση από τον ξένο παράγοντα». Αναφέρει ακόµη: «Οσο δε εξελίσσονται τα τεχνουργήµατα αυτά και γίνονται πιο πολύπλοκα τόσo περισσότερα προβλήµατα υπάρχουν. Αλλά δεν είναι µόνο αυτό. Υπάρχουν πολλοί περιορισµοί ακόµη και στα πεπαλαιωµένα αµερικανικά οπλικά συστήµατα. ∆εν µπορείς να παρέµβεις».

Για τον Κ. Γρίβα τα παραπάνω αποκαλύπτουν το «τεράστιο πρόβληµα εξάρτησης» της άµυνας της Ελλάδας. Επιπλέον, αναφέρεται «στο κόστος των οπλικών συστηµάτων, καθώς και στο κόστος εξάρτησης, δηλαδή πόσο εξαρτάσαι από τον ξένο παράγοντα ή πόσο εξαρτάσαι από µεγέθη τα οποία δεν µπορείς να ελέγξεις».

Για τον έµπειρο στα ζητήµατα στρατιωτικής τεχνολογίας ειδικό, η νέα εποχή επιτάσσει αλλαγή πορείας, καθώς καταγράφεται µε σαφήνεια η µετακίνηση του κέντρου βάρους της στρατιωτικής ισχύος από τα πολύπλοκα, ακριβά τεχνουργήµατα σε χαµηλής τεχνολογίας. «Αυτά είναι που κάνουν τη ζηµιά» υπογραµµίζει και συνεχίζει: «Βλέπουµε ότι µπορεί να µειωθεί δραµατικά ή ακόµη και να εξαλειφθεί το κόστος εξάρτησης όταν αποφασίσεις να ακολουθήσεις αυτήν τη φιλοσοφία».

Μια σειρά από χώρες έχουν ακολουθήσει αυτόν τον δρόµο, αναφέρει ο Κ. Γρίβας. Και καταλήγει: «Επιβάλλεται –ύστερα κι από όσα έγιναν µε τον “Θόλο”– να αλλάξουµε στρατηγική φιλοσοφία εξοπλισµών και να επενδύσουµε χρήµατα σε πράγµατα που µπορούµε να φτιάξουµε εµείς, µε εµπορικά διαθέσιµες τεχνολογίες, να τα χρησιµοποιούµε εµείς, να τα υποστηρίζουµε και αν µη τι άλλο τα χρήµατα να µένουν εδώ πέρα. Επαναλαµβάνω αυτό δεν είναι µια ουτοπία, είναι ακριβώς αυτό που γίνεται».

«Λάθος τοποθέτηση»

Το Documento συνοµίλησε και µε τον αντιναύαρχο ε.α. Γιάννη Εγκολφόπουλο για την ανεξαρτησία της «Ασπίδας»: «Πραγµατικό ζήτηµα δεν υπάρχει» µας λέει και εξηγεί: «∆ιότι έχει τεθεί ένα θέµα το οποίο προέκυψε από µία λάθος τοποθέτηση σε τηλεοπτική συνέντευξη, ότι µας δίδεται ο πηγαίος κώδικας στο κέντρο ελέγχου και διοίκησης». Παράλληλα διευκρινίζει: «Αυτό είναι εν µέρει σωστό, αλλά δεν είναι αυτό που µας δίνεται, διότι αυτό πραγµατικά δεν το θέλουµε».

Τους λόγους που δεν επιθυµούµε την απόκτηση του «πηγαίου κώδικα» εξηγεί ο συνοµιλητής µας µε ένα παράδειγµα. «Ο κώδικας στο κέντρο ελέγχου και διοίκησης στην Τουρκία είναι γνωστός στους Τούρκους. Είναι γνωστός και στο ΝΑΤΟ. ∆εν µπορούν όµως να διασυνδέσουν το S-400 και να το βάλουν µέσα στο σύστηµα αεράµυνας του NATO. Γιατί δεν ξέρουν τον πηγαίο κώδικα και δεν τον απελευθερώνει η Ρωσία. ∆ιότι ο πηγαίος κώδικας των S-400 είναι το πλέον απόρρητο θέµα για το πώς λειτουργεί όλο αυτό το σύστηµα».

Εν συνεχεία, ο πολύπειρος αντιναύαρχος ε.α. αναφέρει: «Αυτό λοιπόν όταν απελευθερωθεί και φτάσει στο κέντρο ελέγχου και διοίκησης, από εκεί που θα διοικείται, εκεί χρειάζεται ένας άλλος κώδικας τον οποίο δεν µπορεί να σου τον δώσει µια ξένη χώρα που σου παρέχει τα διάφορα οπλικά συστήµατα. Πρέπει να τον αναπτύξεις µόνος σου, και δεν είναι δύσκολο αυτό, για να συµπεριλάβεις και τα συστήµατα τα οποία έχεις πέραν αυτών που έχεις αγοράσει από την άλλη χώρα».

Συνολικά, ο Γ. Εγκολφόπουλος τονίζει ότι πρόκειται για θέµα που δεν είναι κατανοητό στη δηµόσια σφαίρα στο βάθος του. «Βεβαίως υπάρχουν τεχνικές εκθέσεις που επιβεβαιώνουν τα λεγόµενά µου». Ωστόσο, πέραν της γνώσης του για το θέµα, ο ίδιος στέκεται στο γεγονός ότι «συζητάµε ένα θέµα στο οποίο δεν καταλαβαίνουµε τι λέµε. Μάλιστα γίνεται πολιτική συζήτηση µεταξύ ανθρώπων, οι οποίοι αν τους ρωτήσεις τι σηµαίνει “πηγαίος κώδικας” δεν θα ξέρουν να απαντήσουν».

Πολιτικές προεκτάσεις

Για τον αντιστράτηγο ε.α. και γεωστρατηγικό αναλυτή Κωνσταντίνο Λουκόπουλο ο πηγαίος κώδικας «σηµαίνει ότι µπορώ να κάνω οποιεσδήποτε αλλαγές χρειαστεί από µόνος µου. Χωρίς να παίρνω την άδεια κάθε φορά του κύριου κατασκευαστή».

Ο ίδιος στέκεται στη σηµασία των πολλαπλών επιλογών για την αµυντική θωράκιση της χώρας. «Η Ελλάδα θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να έχει πολλαπλές πηγές εξοπλισµών και να µην εξαρτάται από µία. Σε κάθε ξεχωριστή περίπτωση να µπορεί να ενεργεί µε τον µεγαλύτερο βαθµό ανεξαρτησίας. Για να µπορεί να ανατροφοδοτείται».

Από εκεί και πέρα, ο Κων. Λουκόπουλος αναφέρεται στις πολιτικές προεκτάσεις των προγραµµάτων µειζόνων εξοπλιστικών προγραµµάτων. «Προγράµµατα µειζόνων εξοπλισµών συνδέονται αναπόδραστα µε πολιτικές». Μάλιστα, όπως τονίζει, «µε τα θέµατα υψηλής πολιτικής» και αποσαφηνίζει: «Η εξάρτηση δίνει και κάποιες άλλες υποχρεώσεις. Αυτά δεν µας τα χάρισε το Ισραήλ. Πληρώνουµε για την “Ασπίδα” από το υστέρηµα του ελληνικού λαού. Αρα έχουµε υπόψη ότι αυτές οι στενές σχέσεις δηµιουργούν και κάποιες άλλες “υποχρεώσεις” ή µπορεί να προκαλέσουν δεσµεύσεις, οι οποίες στο γενικότερο πλάνο συµφερόντων της χώρας να µην είναι προς το συµφέρον µας».

Ο προβληµατισµός του ειδικού ολοκληρώνεται λέγοντας: «Ναι µεν είναι προς το συµφέρον µας η εταιρική στρατηγική σχέση, όχι συµµαχία µε το Ισραήλ, αλλά υπάρχουν και άλλα θέµατα. Βλέπετε, ακόµη και τώρα, δώδεκα χώρες της ΕΕ σκέφτονται να επιβάλουν κυρώσεις σε οποιονδήποτε οργανισµό είναι από την κατεχόµενη ∆υτική Οχθη».

 «∆ιάλυση της άµυνας» 

«∆εν υπάρχει προηγούµενο τέτοιας αδιαφάνειας σε τέτοιου µεγέθους σύµβαση» δηλώνει ο επίκουρος καθηγητής Νοµικής Σχολής Πανεπιστηµίου Λευκωσίας Θέµης Τζήµας. Ως τώρα, λέει, «δεν έχουµε επίσηµη, δεσµευτικού χαρακτήρα ενηµέρωση και αποδείξεις µε στοιχεία ως προς τι συµβαίνει από το αρµόδιο υπουργείο».

Επιπλέον, για τον Θ. Τζήµα είναι «χωρίς κανένα προηγούµενο» µια χώρα «να εµπιστεύεται σε άλλη –πολλώ µάλλον στο Ισραήλ– την ικανότητα λειτουργίας ενός εξοπλιστικού συστήµατος το οποίο θα είναι υποτίθεται το πιο κοµβικό για την εθνική άµυνα». Για να προσθέσει: «Στην πραγµατικότητα µετά τη δήλωση υποτέλειας εν µέσω ελληνικής επανάστασης έχουµε την πιο υποτελή πράξη η οποία φτάνει να εµπιστευτούµε να εκχωρήσουµε σε τεχνικό επίπεδο την άµυνά µας στα συµφέροντα ενός τρίτου κράτους».

Εν ολίγοις, σύµφωνα πάντα µε τον Θ. Τζήµα, «πληρώνουµε για να διαλύσουµε την εθνική µας άµυνα». Πάντως όταν επισηµάναµε ότι η Ελλάδα δεν έχει τα «κλειδιά» και άλλων εξοπλισµών που διαθέτει, ο πανεπιστηµιακός σηµείωσε: «Πρώτον, ο βαθµός ελέγχου µεταξύ F-16, Rafale, F-35, Patriot S-300 και “Ασπίδα του Αχιλλέα” δεν είναι ίδιος. Κάθε επόµενο σύστηµα είναι ακόµη λιγότερο ανεξάρτητο από το προηγούµενο. Αρα είµαστε σε µια πορεία επιδείνωσης. ∆εύτερον, ένα προηγούµενο λάθος δεν δικαιολογεί ένα ακόµη µεγαλύτερο. Τρίτον, µιλάµε για το Ισραήλ, δηλαδή για το κράτος το οποίο έχει ειδικά συµφέροντα στην περιοχή, τα οποία στρατηγικώς συγκλίνουν µε τα τουρκικά. Η Τουρκία είναι ο βασικότερος εταίρος στην περιοχή του Ισραήλ µαζί µε το Αζερµπαϊτζάν, απέναντι στο Ιράν. Επίσης το Ισραήλ ενέχεται σε µια σειρά από σαµποτάζ εναντίον πολλών, ακόµη και συµµαχικών του κρατών. Εποµένως εδώ έχουµε την εκθετική χειροτέρευση της εκχώρησης και διάλυσης της εθνικής άµυνας της χώρας». Και καταλήγει: «Με τον βαθµό διείσδυσης του Ισραήλ στη χώρα, αναρωτιέµαι ως πότε αντιπολίτευση και δηµοσιογράφοι θα συνεχίσουν να κάνουν ότι δεν βλέπουν πως εγείρεται ζήτηµα αξιοπιστίας των εκλογών στην Ελλάδα».

Οι ΗΠΑ… χαιρετίζουν

Ο… ελληνικός χαρακτήρας της προµήθειας της «Ασπίδας» αναγνωρίζεται και από την Ουάσινγκτον. Καθόλου τυχαία εκπρόσωπος του αµερικανικού υπουργείο Εξωτερικών απαντώντας σε ερωτήσεις δηµοσιογράφων υπογράµµισε: «Οι ΗΠΑ χαιρετίζουν τη συνεργασία µεταξύ της Ελλάδας και του Ισραήλ, η οποία προωθεί τους κοινούς µας στόχους στον τοµέα της ασφάλειας». Μετά τα παραπάνω, το αίτηµα (ΚΚΕ) να έρθει η συµφωνία για συζήτηση και ψήφιση στην ολοµέλεια, ώστε να ενηµερωθεί η κοινή γνώµη και τα κόµµατα, αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον.