απο το Documento

 

View this email in your browser Το σημερινό newsletter γράφει ο Θανάσης Καραμπάτσος Δευτέρα, 1 Ιουνίου 2026 Πρακτορολογία Άβολες ερωτήσεις, αδέξιες απαντήσεις Φίλες και φίλοι, καλημέρα  Το κυριακάτικο πρωτοσέλιδο του Documento προκάλεσε ένα ντόμινο αντιδράσεων κυρίως προς την υπεράσπιση του Νίκου Μαραντζίδη, στο πλαίσιο της επιστημοσύνης του καθηγητή του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και του πρότερου και νυν έντιμου βίου του και ενάντια στην πρακτορολογία που είναι σαρξ εκ της σαρκός της Αριστεράς και δη της κομμουνιστικής. Με πολύ μεγάλη προσοχή διάβασα τις αναρτήσεις-ανακοινώσεις των πανεπιστημιακών –πολλοί εξ αυτών πολύ καλοί φίλοι– που υπερασπίζονται τον Ν. Μαραντίδη, και ιδίως το επιστημονικό έργο του. Το έργο του εν τω μεταξύ καταγγέλλεται ως πλυντήριο των ταγματασφαλιτών και των δωσιλόγων επειδή εμμένει σε μια εγκληματική παρουσίαση των δυνάμεων του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ (όχι ότι δεν έχουν γίνει λανθασμένες επιλογές, αλλά για τον «κουλό» της Μεσσηνίας που εκτέλεσε αυτούς που θεωρούσε «αστούς» στην Πύλο κανείς δεν έχει μιλήσει, καθώς ο πρωτοκαπετάνιος Άρης αναγκάστηκε να αποχωρήσει από την περιοχή αλλά στις αφηγήσεις όλοι αφήνουν να εννοηθεί ότι ήταν ο παράγοντας πίσω από την εύρεση του πτώματος του στελέχους του ΚΚΕ με τον «υπερβάλλοντα ζήλο» στον δρόμο προς την Ηλεία). Εκτιμώ και τιμώ όλους τους φίλους μου. Στέκομαι στην ανακοίνωση του Ν. Μαραντζίδη που κανείς δεν σχολίασε. Ας πούμε ότι έκανε λάθος το δημοσίευμα του Documento. Δεν διαψεύδεται κατηγορηματικά σε κανένα σημείο. Αντίθετα προσπαθεί να βάλει σε μια πρόταση τις αποκαλύψεις που έκανε το Documento και οδήγησαν στις καταδίκες τεσσάρων κατηγορούμενων για τις υποκλοπές με «ρυπαρά δίκτυα πρακτορολογίας». Θα περίμενα ο καθηγητής να διαψεύσει κατηγορηματικά, έστω και μεταχρονολογημένα, τις αποκαλύψεις των Anonymous. Αντίθετα, το δημοσίευμα αποτέλεσε το έναυσμα να ξεχυθεί το μένος. Για ένα τμήμα του πολιτικού σκηνικού το πόθεν έσχες του Κυριάκου Μητσοτάκη ήταν ρεπορτάζ «αυριανισμού», το σκάνδαλο Novartis ήταν «σκευωρία» παρότι στις ΗΠΑ ο φαρμακευτικός κολοσσός έκανε εξωδικαστικό συμβιβασμό (κυρίως για την υπόθεση της Ελλάδας) ύψους 345 εκατ. δολαρίων, και οι αποκαλύψεις για τις υποκλοπές ήταν πρακτοριλίκι.  Άλλη απέδωσε ισχύ τεραστίων διαστάσεων στο Documento επειδή φιλοξένησε άρθρο κριτικής στην εκδήλωση γερμανικού πολιτικού ινστιτούτου για τους 200 κομμουνιστές της Καισαριανής εξυβρίζοντας την εφημερίδα που ματαιώθηκε η εκδήλωση στεκόμενη δίπλα στους γερμανούς οι οποίοι δεν είχαν και δεν έχουν καμία πρόθεση να αποζημιώσουν τα θύματα των θηριωδιών των ναζί. Άλλος που φυτοζωεί σε κρατικό οργανισμό ξιφουλκεί κατά της εφημερίδας που αναδίδει «αυριανισμό» και στην οποία ο ίδιος είχε προσφύγει να δημοσιεύσει τα κακώς κείμενα στον οργανισμό όπου εργάζεται.  Μια εφημερίδα που έχει κάνει λάθη αλλά έχει κάνει δεκάδες αποκαλύψεις τις οποίες δύσκολα θα έκανε άλλο μέσο ενημέρωσης.  Να ξαναπούμε ότι ήταν σκάνδαλο η υπόθεση Novartis, όπως είναι σκάνδαλο και ο ΟΠΕΚΕΠΕ που θα δείτε να τον ξεπλένουν. Ο Φραπές και ο Χασάπης είναι υπαρκτά πρόσωπα με άμεσες διασυνδέσεις στο Μαξίμου, η κυρία με τις Ferrari έλυνε κι έδενε, δεκάδες συμμορίες που συλλαμβάνονται έπαιρναν εκατομμύρια με ψεύτικες δηλώσεις και πολιτικές άκρες. Οι βουλευτές και οι υπουργοί άραγε τυχαία ενδιαφέρονταν για συγκεκριμένα πρόσωπα και ενοχλούσαν τους υπηρεσιακούς-κομματικούς παράγοντες; Κι όμως θα μας πουν ότι δεν υπάρχει σκάνδαλο, όπως και στη Novartis. Και το σύστημα που μας έστειλε στη χρεοκοπία θα ξεπλυθεί. Με τη βοήθεια όλων αυτών που βλέπουν το δέντρο και χάνουν το δάσος. Αυτών που με περισσή υποκρισία λένε ότι το Documento είναι η «Αυριανή» του Κουρή. Επειδή όλα αυτά είναι πολιτική, ας ξαναπιάσουμε το νήμα. Ας πούμε για τα χρέη της ΝΔ και του ΠαΣοΚ που ανέδειξε και ο Αλέξης Τσίπρας μιλώντας στο Θησείο. Πολύ σωστά έκανε. Και ήρθαν ο κεντρικός τραπεζίτης Στουρνάρας και ο υπουργός Γεωργιάδης να μας πουν ότι σχεδόν 1 δισ. ευρώ χρέη είναι ρυθμισμένα και δεν αποτελούν «κόκκινα δάνεια», δηλαδή προβληματικά, για τις τράπεζες, αλλά τα έχουν πάρει οι servicers και τα έχουν ρυθμίσει. Ο δε υπουργός Υγείας μας είπε ότι αυτά γράφτηκαν στο χιόνι με την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, δηλαδή με τα λεφτά που δώσαμε για να σωθούν οι τράπεζες. Εδώ είναι το ζήτημα: θα μείνει στα λόγια ο πρώην πρωθυπουργός ή θα βάλει το μαχαίρι στο κόκαλο; Πώς θα το κάνει όταν έχει δίπλα του κοτζάμ στέλεχος της Τράπεζας της Ελλάδος και πρώην αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών; Θα το πετάει σαν δόλωμα μέχρι να πάρει ψήφους και μετά θα μας πει, όπως με τα μνημόνια, ότι δεν μπορούν να φύγουν με νταούλια και ζουρνάδες;  Στα υπέρ του πρώην πρωθυπουργού είναι η καταγραφή των πραγματικών προβλημάτων. Αλλά εδώ θα σας αφήσω στην πένα ενός καθηγητή από το εξωτερικό που έχει διεισδυτική ματιά (η αντιγραφή του Μαμντάνι ας γίνει μέχρι τέλους κι όχι με την επίκλησή του για να πάρουν ψήφους). Το κείμενό του είναι μαχαιριά και δεν πιάνουν το αριστερόμετρο. Χρειάζεται να πιστέψουν στον κόσμο και πραγματικά να ενδιαφερθούν για τα προβλήματά του: Θα ξανάρθει Υπάρχουν εποχές που η πολιτική μοιάζει με ένα παλιό λαϊκό τραγούδι. Γράφεται στο σκοτάδι, αλλά μιλά για τη χαραυγή. Όχι με βεβαιότητες, αλλά με εκείνη την πεισματάρα αισιοδοξία που ψιθυρίζει ότι κανένας χειμώνας δεν κρατά για πάντα. Κοιτάζοντας τις δύο τελευταίες δημοσκοπήσεις δημιουργείται η αίσθηση ότι κάτι κινείται. Ο Αλ. Τσίπρας φαίνεται να επανέρχεται ως το πρόσωπο γύρω από το οποίο συγκεντρώνονται προσδοκίες του μεγαλύτερου τμήματος της αντιπολίτευσης για τη διαμόρφωση ενός ισχυρού πόλου απέναντι στη ΝΔ με αξιώσεις κυβερνητικής εναλλακτικής. Ανεξάρτητα από το πώς αξιολογεί κανείς την προηγούμενη διακυβέρνησή του, είναι δύσκολο να αγνοήσει ότι παραμένει, μέχρι σήμερα, ο μόνος πολιτικός του ευρύτερου προοδευτικού χώρου που έχει συνδεθεί στη συλλογική μνήμη με μια πραγματική προοπτική ανάληψης κυβερνητικής εξουσίας. Η Μαρία Καρυστιανού εκφράζει ένα διαφορετικό και περισσότερο ασαφές ρεύμα, περισσότερο συνδεδεμένο με την απαίτηση για δικαιοσύνη και κάθαρση. Εγχείρημα που πιθανότατα θα προσγειωθεί σύντομα.  Ο χώρος όμως αριστερότερα του Τσίπρα μοιάζει ακόμη να περιμένει το δικό του ξημέρωμα. Όχι γιατί του λείπουν οι άνθρωποι, οι ιδέες ή οι αγώνες. Αλλά γιατί συχνά δίνει την εντύπωση ότι μιλά περισσότερο για όσα απασχολούν έναν μικρό μικρόκοσμο παρά για όσα απασχολούν την κοινωνική πλειοψηφία που φιλοδοξεί να εκπροσωπήσει. Και εδώ βρίσκεται ίσως η πιο παλιά και πιο απλή αλήθεια της πολιτικής. Η πολιτική δεν είναι πρωτίστως η τέχνη να μιλάς για αυτά που ανησυχούν εσένα και τον δικό σου κύκλο. Είναι η ικανότητα να αναγνωρίζεις ως δικά σου τα συμφέροντα, τις ανάγκες και τις αγωνίες ανθρώπων που συχνά ζουν διαφορετικές ζωές από τη δική σου. Να μπορείς να δεις τον κόσμο μέσα από μάτια που δεν είναι αποκλειστικά δικά σου. Πρώτα να καταλαβαίνεις και ύστερα να πείθεις. Αν όμως αυτό ισχύει γενικά, ισχύει ακόμη περισσότερο για την Αριστερά.  Άκουγα χθες έναν εκπρόσωπο αυτού του χώρου να μιλά για την οικολογική κρίση, τις εξορύξεις και την ανάγκη ενεργειακής μετάβασης, στοιχεία που κατά τη γνώμη του τον διαφοροποιούν από το πιο ασαφές εγχείρημα του Τσίπρα. Σημαντικά ζητήματα, ασφαλώς. Κανείς δεν μπορεί να τα αγνοήσει. Κι όμως, από τη συζήτηση έλειπε ο παλμός της καθημερινής ζωής.  Έλειπε ο κόσμος της εργασίας. Έλειπε η εργαζόμενη που δουλεύει περισσότερο και αγωνιά περισσότερο. Έλειπε ο εργαζόμενος που βλέπει ότι ο μισθός του δεν αρκεί για να βγάλει το μήνα. Ο άνθρωπος που παράγει πλούτο χωρίς να μπορεί να χτίσει ασφάλεια για τον εαυτό του και τα παιδιά του. Έλειπε η νέα γενιά που εργάζεται οκτώ και δέκα ώρες την ημέρα, αλλά αδυνατεί να νοικιάσει ένα αξιοπρεπές σπίτι χωρίς να θυσιάσει το μισό της εισόδημα. Έλειπε η οικογένεια που κάνει λογαριασμούς, μετράει κάθε ευρώ στο τραπέζι της κουζίνας και διαπιστώνει κάθε μήνα ότι περισσεύουν περισσότερες ανάγκες απ’ όσα χρήματα. Ότι ο μήνας μεγαλώνει και ο μισθός μικραίνει.  Έλειπε, με άλλα λόγια, η ζωή όπως τη ζουν τα εκατομμύρια. Και όταν από μια πολιτική συζήτηση λείπει η ζωή, αργά ή γρήγορα λείπουν και οι άνθρωποι. Τότε η πολιτική αρχίζει να μοιάζει με απόκοσμη συζήτηση που γίνεται κάπου αλλού. Σε μια ακαδημαϊκή αίθουσα. Σε ένα δημοσιογραφικό πάνελ. Σε ένα θεσμικό συνέδριο. Και γι’ αυτό έχει σημασία να θυμηθούμε τι έκαναν οι πιο επιτυχημένες αριστερές καμπάνιες των τελευταίων ετών. Ο Μπέρνι Σάντερς δεν ξεκίνησε από τα πάνελ και τις θεωρητικές διαμάχες της Αριστεράς. Ξεκίνησε από το άγχος του ανθρώπου που δεν μπορούσε να πληρώσει τον γιατρό του, από τον νέο που πνιγόταν στα φοιτητικά χρέη, από τον εργαζόμενο που δούλευε μια ζωή χωρίς να νιώθει ασφαλής για το αύριο. Δεν πολιτικοποίησε μόνο τα κοινωνικά προβλήματα. Έδωσε πολιτική φωνή σε ήδη υπαρκτές κοινωνικές αγωνίες. Ο Ζοχράν Μαμντάνι δεν περίμενε να συναντήσει την κοινωνία στην κάλπη. Τη συνάντησε πολύ νωρίτερα: στις γειτονιές, στις ενώσεις ενοικιαστών, στις καμπάνιες ενάντια στις εξώσεις, στην 15θήμερη απεργία πείνας μαζί με τους ταξιτζήδες για τη διαγραφή/αναδιάρθρωση των χρεών, στους αγώνες για φθηνότερες μετακινήσεις και αξιοπρεπή ζωή. Κανένας τους δεν ξεκίνησε από αυτό που ήθελε να πει. Ξεκίνησαν από αυτό που ο κόσμος είχε ανάγκη να ακούσει. Δεν αναζήτησαν πρώτα ακροατήριο για τις ιδέες τους. Αναζήτησαν πρώτα τους ανθρώπους που είχαν λόγο να ελπίζουν. Δεν περίμεναν να συναντήσουν την κοινωνία στις εκλογές. Τη συνάντησαν στους χώρους εργασίας, στις λαϊκές γειτονιές, στα συνδικάτα, στις ενώσεις ενοικιαστών, στις μικρές και μεγάλες μάχες της καθημερινότητας. Γιατί η πολιτική επιρροή δεν γεννιέται στα στούντιο. Γεννιέται εκεί όπου οι άνθρωποι παλεύουν να ζήσουν με αξιοπρέπεια. Το κενό που διαμορφώνεται σήμερα αριστερότερα του Τσίπρα είναι πολλαπλό: ιδεολογικό, πολιτικό, οργανωτικό και κινηματικό. Πριν απ’ όλα όμως είναι κενό εκπροσώπησης. Είναι η απουσία μιας πολιτικής δύναμης που να μπορεί να συνδέσει το όραμα με την καθημερινότητα, την ελπίδα με το εισόδημα, τη μεγάλη εικόνα με το τραπέζι της κουζίνας. Γιατί η πολιτική, στην καλύτερη εκδοχή της, δεν είναι τίποτε άλλο από την προσπάθεια να μετατρέψεις τους φόβους και τις προσδοκίες των πολλών σε κοινά συμφέροντα, κοινό λόγο και κοινή ελπίδα. Αν αυτός ο χώρος ξαναβρεί αυτή τη χαμένη συνομιλία, αν επιστρέψει στον κόσμο της εργασίας, στις γειτονιές, στις λαϊκές αγορές, στους νέους που δεν μπορούν να νοικιάσουν σπίτι, στις οικογένειες που μετρούν τις μέρες στο τέλος του μήνα, τότε ίσως ξαναβρεί και τον λόγο ύπαρξής του. Άλλωστε, η ιστορία της Αριστεράς στο τέλος του 20ου αιώνα έπαψε να είναι ιστορία ευθύγραμμων θριάμβων. Στον 21ο αιώνα μοιάζει περισσότερο με ιστορία επιστροφών. Το 2015, την ίδια στιγμή που η ελληνική Αριστερά έμπαινε σε τροχιά διακυβέρνησης, η αμερικανική πολιτική Αριστερά εμφανιζόταν ξανά ως ορατή πολιτική δύναμη μέσα από τις στάχτες μιας ιστορικής αφάνειας σχεδόν εβδομήντα χρόνων.  Γι’ αυτό, πριν βιαστεί κανείς να γράψει τον επίλογο, ίσως αξίζει να θυμηθεί τους κρυφοπολιτικούς στίχους του Τσιτσάνη τραγουδισμένους κατά προτίμηση από τον Γρηγόρη Μπιθικώτση: «Μην απελπίζεσαι και δε θ’ αργήσει, κοντά σου θα ’ρθει μια χαραυγή…» Οι πολιτικές παραδόσεις δεν χάνονται όταν χάνουν εκλογές. Χάνονται όταν ξεχνούν ποιον εκπροσωπούν. Και αναγεννιούνται όταν τον ξαναβρίσκουν. Κάνε λιγάκι υπομονή.  Θα ξανάρθει.