Δεν είναι αλήθεια ότι «δεν εκποιήθηκε η δημόσια περιουσία».
του Μιχάλη Χαιρετάκη
Σκέψου ότι έχεις ένα σπίτι από τον πατέρα σου, αλλά εσύ κρατάς μόνο την ψιλή κυριότητα, ενώ άλλος έχει την επικαρπία. Στα χαρτιά λες «το σπίτι είναι δικό μου», αλλά στην πράξη άλλος μένει μέσα, άλλος το νοικιάζει, άλλος παίρνει τα ενοίκια, άλλος το χρησιμοποιεί και το εκμεταλλεύεται όσο διαρκεί η επικαρπία. Εσύ έχεις τον τίτλο, αλλά όχι το πραγματικό όφελος ούτε τον ουσιαστικό έλεγχο, μόνο τα χρέη και το παραμύθι ότι είναι δικά σου τα ντουβάρια.
Κάπως έτσι δούλεψε και το μεγάλο πολιτικό παραμύθι του Αλέξη: κράτησαν για το Δημόσιο την ταμπέλα της ιδιοκτησίας, για να λένε ότι «δεν πουλήθηκε», αλλά τη χρήση, την εκμετάλλευση, τα έσοδα και το κουμάντο τα έδωσαν αλλού για δεκαετίες. Δηλαδή στον κόσμο άφησαν την ψιλή κυριότητα του αφηγήματος και μοίρασαν την επικαρπία της πραγματικής εξουσίας.
Ναι το Υπερταμείο είναι εταιρεία του δημοσίου, δεν την πούλησαν.
Η αλήθεια όμως είναι πολύ πιο ύπουλη: δεν πούλησαν το ίδιο το Υπερταμείο. Πέρασαν όμως μέσα σε αυτό τη δημόσια περιουσία και έστησαν έναν μηχανισμό 99 ετών, που λειτουργεί με λογική ιδιωτικής οικονομίας, για να πουλάει, να παραχωρεί, να εκμεταλλεύεται και να “αξιοποιεί” κρατικά assets. Αυτό ακριβώς είναι το Υπερταμείο / HCAP / Growthfund. Η ίδια η επίσημη τεκμηρίωσή του αναφέρει διάρκεια 99 χρόνια και ότι άμεσες θυγατρικές του είναι, μεταξύ άλλων, το ΤΑΙΠΕΔ και η ΕΤΑΔ.
Με απλά λόγια:
ο Τσίπρας και οι υπόλοιποι μπορούσαν να λένε «δεν πουλάμε», επειδή τυπικά το κουτί έμεινε κρατικό.
Αλλά το περιεχόμενο του κουτιού το έβγαλαν στο σφυρί, στην παραχώρηση ή στην ιδιωτική εκμετάλλευση.
Τι σημαίνει πρακτικά το Υπερταμείο:
Σημαίνει το εξής απλό:
παίρνεις λιμάνια, αεροδρόμια, ακίνητα, δίκτυα, εκτάσεις, εταιρείες, και αντί να τα χειρίζεται άμεσα το κράτος με κριτήριο το δημόσιο συμφέρον, τα βάζεις σε ένα εταιρικό σχήμα που έχει αποστολή να βγάζει λεφτά από αυτά. Όχι να τα προστατεύει ως εθνικό πλούτο, αλλά να τα μετατρέπει σε χαρτοφυλάκιο αξιοποίησης.
Και τώρα τα παραδείγματα, ένα-ένα, για να τελειώνουν τα παραμύθια.
1) Πειραιάς
Στον Πειραιά δεν έγινε “αξιοποίηση”. Έγινε πώληση του 67% του ΟΛΠ. Η επίσημη σελίδα του ΤΑΙΠΕΔ το λέει καθαρά. Και δεν μιλάμε για κάτι προσωρινό: ο ΟΛΠ έχει το αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης και ανάπτυξης των περιουσιακών στοιχείων του λιμανιού έως το 2052.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;
Ότι ο βασικός θαλάσσιος κόμβος της χώρας δεν είναι πλέον ένα εργαλείο που το κράτος χειρίζεται όπως θέλει με εθνικά κριτήρια. Έχεις ιδιώτη με πλειοψηφικό έλεγχο και με ορίζοντα δεκαετιών. Άρα δεν έχασες απλώς “κάποιες μετοχές”. Έχασες στρατηγικό έλεγχο.
2) Θεσσαλονίκη
Το ίδιο έργο και στη Θεσσαλονίκη. Το ΤΑΙΠΕΔ αναφέρει ότι μεταβιβάστηκε το 67% της εταιρείας του λιμανιού και ότι το λιμάνι έχει δικαίωμα χρήσης και εκμετάλλευσης μέχρι το 2051.
Δηλαδή και το δεύτερο μεγάλο λιμάνι της χώρας πέρασε στην ίδια λογική:
όχι εθνική υποδομή υπό πλήρη δημόσιο έλεγχο, αλλά asset με πλειοψηφικό ιδιωτικό έλεγχο.
3) Τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια
Εδώ η κοροϊδία είναι ακόμα πιο χοντρή. Το ΤΑΙΠΕΔ αναφέρει επίσημα ότι η παραχώρηση είναι 40 + 10 χρόνια. Σε άλλη επίσημη ανακοίνωση μιλά για 40ετή παραχώρηση για χρήση, λειτουργία, ανάπτυξη και διαχείριση.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;
Ότι βασικές πύλες εισόδου της χώρας, άρα του τουρισμού, της περιφέρειας, της τοπικής οικονομίας και της εθνικής συνδεσιμότητας, πέρασαν για δεκαετίες σε ιδιωτικό concession model.
Με απλά λόγια:
δεν έχασες “αεροδρόμια” μόνο στα χαρτιά.
Έχασες τον επιχειρησιακό έλεγχο των εισόδων της χώρας για μια ολόκληρη γενιά.
4) Αεροδρόμιο Αθήνας
Στο “Ελευθέριος Βενιζέλος”, η υφιστάμενη σύμβαση παραχώρησης επεκτάθηκε κατά 20 χρόνια, μέχρι το 2046. Το ίδιο το ΤΑΙΠΕΔ το αναφέρει.
Δηλαδή ούτε εδώ μιλάμε για “κρατική ανάκτηση”. Μιλάμε για παράταση ιδιωτικής εκμετάλλευσης σε μια κρίσιμη υποδομή πρώτης γραμμής.
5) Ελληνικό
Στο Ελληνικό δεν έγινε “ανάπτυξη από το Δημόσιο”. Έγινε πώληση και μεταβίβαση του 100% της Hellinikon S.A. σε θυγατρική της Lamda Development. Επίσημα. Καθαρά. Χωρίς περιστροφές.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;
Ότι ένας εμβληματικός χώρος τεράστιας αξίας πολεοδομικής, τουριστικής, εμπορικής, συμβολικής— πέρασε σε ιδιωτικό έλεγχο για να διαμορφωθεί με ιδιωτικά κριτήρια. Το κράτος δεν κρατά πλέον το τι θα γίνει εκεί ως κυρίαρχη πολιτική απόφαση. Το πολύ να επιβλέπει όσα του επιτρέπει η σύμβαση.
6) DEPA Infrastructure / φυσικό αέριο
Εδώ τελειώνουν και οι τελευταίες αυταπάτες. Το ΤΑΙΠΕΔ ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της μεταβίβασης του 100% της DEPA Infrastructure στην Italgas. Στην ίδια επίσημη ενημέρωση αναφέρει ότι το ΤΑΙΠΕΔ διέθεσε το 65% και τα ΕΛΠΕ το υπόλοιπο 35%.
Δηλαδή μιλάμε για κρίσιμη ενεργειακή υποδομή διανομής. Όχι για κάποιο οικόπεδο-φιλέτο μόνο.
Άρα το επιχείρημα «δεν πωλήθηκε δημόσια περιουσία» εδώ καταρρέει τελείως.
7) Η ίδια η λογική του χαρτοφυλακίου
Το Growthfund παρουσιάζει επίσημα ότι στο portfolio του υπάρχουν συμμετοχές και assets όπως η ΕΤΑΔ και η ΓΑΙΑΟΣΕ, δηλαδή κρατικά ακίνητα και σιδηροδρομική περιουσία. Η ΕΤΑΔ είναι ακριβώς ο βραχίονας που κατέχει, αναπτύσσει και διαχειρίζεται μεγάλο μέρος του κρατικού real estate.
Άρα δεν μιλάμε για 2-3 “ιδιωτικοποιήσεις”.
Μιλάμε για ολόκληρη φιλοσοφία μετατροπής της χώρας σε portfolio.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τη χώρα
Πρώτον, σημαίνουν απώλεια ελέγχου.
Όταν λιμάνια, αεροδρόμια, ενεργειακά δίκτυα και εμβληματικές εκτάσεις περνούν σε μακρόχρονες παραχωρήσεις ή πωλήσεις, το κράτος δεν αποφασίζει πια όπως πριν. Δεν έχεις το asset ως εργαλείο εθνικής στρατηγικής. Το έχεις δεμένο με συμβάσεις, μετόχους, αποδόσεις και ρήτρες.
Δεύτερον, σημαίνουν απώλεια μελλοντικών εσόδων.
Ναι αλλά θα σου πουν, «πήραμε χρήματα». Ναι, πήρες προκαταβολικά χρήμα που το έδωσες στους δενειστές. Αλλά τι χάνεις σε βάθος 20, 30, 40 ετών από τέλη, μερίσματα, υπεραξίες, ροές, τουρισμό, ενέργεια, logistics;
Το ερώτημα δεν είναι μόνο “πόσα πήρες τώρα”.
Το ερώτημα είναι “πόσα ξεπούλησες από το μέλλον”.
Τρίτον, σημαίνουν δέσμευση γενεών.
Όταν το σχήμα κρατά 99 χρόνια, όταν τα αεροδρόμια δίνονται για 40+10 χρόνια, όταν λιμάνια φτάνουν μέχρι 2051-2052, δεν κυβερνά μια κυβέρνηση μόνο τη θητεία της. Δένει χειροπόδαρα τις επόμενες.
Τέταρτον, σημαίνουν ότι η χώρα αντιμετωπίζεται όχι ως κράτος με στρατηγική, αλλά ως κατάλογος περιουσιακών στοιχείων προς εκποίηση. Αυτό είναι το πιο βρώμικο κομμάτι της ιστορίας: η μετατροπή της δημόσιας περιουσίας από εργαλείο λαϊκής κυριαρχίας σε επενδυτικό προϊόν.
Η σωστή απάντηση στον ισχυρισμό «δεν εκποιήσαμε την περιουσία» είναι αυτή:
¨Εβαλαν όλα τα ασημικά της χώρας σε ένα κουτί.
Δεν πούλησαν το κουτί.
Πούλησαν, παραχώρησαν ή έδεσαν για δεκαετίες ό,τι είχε μέσα το κουτί.
Ή ακόμα πιο απλά:
Το κράτος κράτησε την ταμπέλα.
Την ουσία την έδωσε αλλού.
Αυτό είναι το Υπερταμείο.
Όχι «προστασία της δημόσιας περιουσίας».
Αλλά εκποίηση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου